نمایش نوار ابزار

سخنرانی تخصّصیِ دکتر گرمابی در مراسم اختتامیه‌ی همایش ملّی فیروزه صنعت فرهنگ

فیروزه، صنعتی پایدار با ارزش افزوده‌ی بالا و امکان ایجاد زنجیره‌ی مشاغل

لزوم تشکیل خوشه صنعتی گوهر‌سنگ‌ها» در نیشابور

در این همایش ارتباط میان صنعت و دانشگاه، کلید خورد.

لزوم شناسنامه‌دار کردن فیروزه‌ی نیشابور و تقویّت بازاریابیِ بین‌المللی

اگر همت باشد، نگران تأمین مالی نیستیم.

کمک کنیم تا آینده‌ی فرزندان‌مان با تراش‌های فیروزه‌ای و «تلاش‌های ما»، بهتر از شرایط فعلی باشد.

دکتر گرمابی در این همایش علمی_پژوهشی ملّی که در آن استادان، دانشیاران و پژوهشگران و صنعتگران و تجاری از استان‌های مختلف کشور حضور داشتند اظهار داشت:

از دست‌اندرکاران برگزاری این همایش تشکّر ویژه دارم و می‌دانم زحمت زیادی کشیده‌اند. من تجربه‌ی برگزاری چنین کنفرانسی را داشته‌ام و می‌دانم که برگزاری آن با این امکانات اندک در نیشابور و فیروزه بسیار دشوار است. امیدوارم توفیق برگزاری این کنفرانس در سال های آینده را نیز داشته باشیم.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس که به تازگی و بعد از چند سال واجد شرایط بودن اکنون با طی روند اداری به رتبه‌ی استاد تمامی(پروفسور) در رشته‌ی مهندسی پلیمر دانشگاه صنعتی امیرکبیر ارتقا یافته خطاب به شرکت‌کنندگان در این نشست علمی بیان داشت: امیدوارم با شرکت در این همایش، اطّلاعات‌تان بیشتر از قبل شده باشد.

امسال، توسط مقام معظّم رهبری سال “تولید و اشتغال” نام‌گذاری شده است.معضل مهم امروز جامعه‌ی ما نیز همین است. در برنامه‌ی توسعه‌ی امسال رشد ۸ درصدی برای تولید پیش‌بینی شده، یعنی باید هر سال نسبت به سال گذشته ۸ درصد تولیداتِ بیشتر داشته باشیم و پیش‌بینی شده در نتیجه‌ی آن، ۹۵۰ هزار شغل در سال باید ایجاد شود و برای این تعداد شغل باید ۷۰۰ هزار میلیارد تومان هزینه کرد و این موضوع، به معنایِ #ضرورت_جذب_سرمایه است. اگر فکری عاجل برای اشتغال نکنیم، این مسئله در آینده‌ای نزدیک به بحران تبدیل می‌شود و پیش بینی می‌گردد با این روند، در سال ۱۴۰۰ بیش از ده میلیون بیکار داشته باشیم. ان‌شاءالله همه دست به دست یکدیگر دهیم و در جهت کارآفرینی بکوشیم.

فیروزه‌ی نیشابور، قدمتی بيش از ۶ هزار ساله دارد. من روز اوّلِ همایش هم حضور داشتم اما توفیق استفاده از همه‌ی مقالات و سخنرانی‌ها دست نداد و ان‌شاءالله مجموعه‌ی سخنرانی‌ها در اختیار همگان قرار بگیرد. امّا در مجموع با گنج پُر ارزشی که در کنار ما است بیشتر آشنا شدیم و به اهمّیت آن بیشتر پِی بردیم.

در مورد اشتغال، یکی از فاکتورهای مهم، میزان سرمایه‌گذاری به ازای اشتغال است. این آمار در سال‌های مختلف با ارقام گوناگون ذکر شده و شاید نتوان از دقیق بودن آن مطمئن بود امّا می‌توان برآوردی داشت که به ازای هر شغلی که ایجاد می‌شود، چقدر سرمایه‌گذاری نیاز داریم. «پایدار بودن» اشتغال هم بسیار مهم است. برخی شغل‌ها، ایجاد اشتغالِ مضاعف نیز می‌کنند. به اعتقاد من «صنعت فیروزه» جزو این دسته از مشاغل قرار می‌گیرد. تاریخ معدن فیروزه نیشابور هم این موضوع را ثابت می‌کند که اگر همّت کنیم در زنجیره‌ی تولید آن می‌شود شغل‌های زیادی را ایجاد کرد.

صنایع به دو دسته‌ی «بالادستی» و «پایین‌دستی» تقسیم می‌شوند. مثلاً صنعت نفت و پتروشیمی، صنعت بالادستی محسوب می‌شوند و صنایعی مثل پلاستیک، لاستیک و الیاف، صنایع پایین دستی کشور ما است. یا به عنوان مثال؛ صنعت فولاد، بالادستی و کارخانه‌هایی که از محصولات این صنعت استفاده می‌کنند، پایین‌دستی هستند. این قضیه را در معدن هم داریم. یکی از مزایای صنایع بالادستی که البتّه نهان است و مزیّت صادراتی آن هم محسوب می‌شود، «ارزان بودن خوراک و انرژی» آن در کشور ما است. اگر خوراک به نرخ بین‌المللی در اختیار صنایع قرار گیرد، داستان متفاوت می‌شود.

صنایع بالادستی، سرمایه‌ای کلان هم نیاز دارند. مثلاً در پتروشیمی، برای ایجاد هر شغل، به ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز است. یکی از مشکلات ما نیز کمبود سرمایه است. گرچه معتقدم اگر سرمایه‌ها به درستی هدایت شود، سرمایه کم نداریم. صندوق‌های موسّسات مالی که متاسفانه اخیراً دچار مشکل شده‌اند، نشان‌دهنده‌ی میزان سرمایه‌ی در دست مردم است که می‌تواند در تولید استفاده شود و نیز سرمایه‌های خارجی که خوشبختانه در شرایط فعلیِ کشور ما، در حال افزایش است.

در صنعت فیروزه‌ی ما نیز اگر از ابتدا قرار بود با سرمایه‌ی شخصی آغاز به کار شود، نیاز به سرمایه‌ای کلان داشت و من به نوعی آن را صنعت بالادستی می‌دانم که نیاز است از زنجیره‌ی تولید آن برای دیگر تولیدات بهره برد.

صنایع پایین دستی اصولاً سرمایه‌گذاریِ کمتری نیاز دارد. می‌شود گفت به ازای هر شغل در این صنایع، چند ده میلیون تومان نیاز است. یکی از مزایای صنعت فیروزه این است که می‌توان صنایع پایین دستی آن را با سرمایه‌ای به نسبت کمتر، تقویت کرد. مثلاً کارگاهی را تجهیز و آماده ساخت. در این شرایطِ کمبود سرمایه، این حُسن بزرگی برای این صنعت محسوب می‌شود. در واقع ایجاد اشتغال در حوزه‌ی گوهرسنگ‌ها با حداقلّ هزینه امکان‌پذیر است.

به دلیل این که در این صنعت، عموماً کار با دستگاه تراشِ دستی انجام می‌شود، نیاز به نیروی انسانی دارد و خود اشتغال‌زا است. اصولاً صنایع پایین‌دستی چنین است. در مجتمع عظیم پتروشیمی نیز ۲۰۰ نفر مشغول به کارند، امّا در صنایع جانبیِ آن چند هزار نفر اشتغال دارند.

حسن دیگر صنایع پایین دستی «ارزش افزوده» بالای آن‌ها است. ارزش افزوده‌ای که ما کمتر به آن پرداخته‌ایم و مغفول مانده، در برخی صنایع تا چند صد درصد می‌رسد. چرا ایجاد این ارزش افزوده را در منطقه‌ و شهر خودمان نداشته باشیم؟

باید شرایط تشکیل «خوشه‌ی صنعتی گوهر سنگ‌ها» را بدانیم. مدیران صنعتیِ خراسان و تهران نیز حاضرند در تاسیس این خوشه، ما را همراهی کنند. فقط نیاز به پیگیری و همّت دارد که من هم در خدمت هستم. در کشور ما، بروکراسیِ چنین کارهایی بالا است و چکمه‌ی آهنین می‌خواهد. همّت اصلی را هم فرماندار محترم و دوستان در شهرستان فیروزه باید داشته باشند.

نکته‌ی مبارک دیگر این همایش، آن است که ارتباط میان دانشگاه و صنعت، به طور واقعی ایجاد شد و ان‌شاءالله این ارتباط را محکم‌تر گردانید و با رشته‌ی دانشگاهی که به زودی در این زمینه خواهیم داشت به این استحکام کمک کنیم. هر صنعتی اگر به دانش و تکنولوژی روز دنیا مجهّز شود، می‌تواند منجر به توسعه شود و اگر جز این باشد محکوم به فنا است. ما چاره‌ای جز این نداریم که صنعتِ گوهرسنگ‌ها را با دانشِ روز پیوند دهیم. این کار را یک دانشگاهی که درگیر تولید نیست و دانش آن را نیز دارد، بهتر می‌تواند انجام دهد.

استخراج فیروزه‌ی ما شاید به همان روش صد سال پیش باشد. این اصلاً شایسته نیست و باید این روند تغییر کند. باید جدا از روش‌هایی که در دنیا است، محقّقیني داشته باشیم که وقت بگذارند و کار کنند و به روش‌های جدید استخراج دست پیدا کنند. وجود دانشگاه در کنار صنعت در این مسیر کمک کننده است. تاسیس «شرکت‌های دانش‌بنیان» با نیروهای نخبه، متخصّص و جوان هم در این راه بسیار موثر است.

برگزاری این سمینار که دانشگاه پیشگام آن بود، مبارک است. من مفید می‌دانم که پیمان ببندیم، هر دو سال یک بار چنین همایشی را داشته باشیم. یکی از مزایای آن تبادل اطّلاعات بین بخش‌های صنعت، دانشگاهی، محقّقین و بازار است. من شاهد این تبادل اطّلاعات در این همایش بودم و حتماً به رسیدن به ارزش افزوده‌ی مورد نظر کمک می‌کند.

برای تقویّت بازاریابیِ بین المللی، باید از نظر کارشناسان بهره برد. در همین مدّت با صادرکنندگان فیروزه در ارتباط بودم. بازار بین‌المللی هم فضای کار بسیار دارد. کاری کنیم که این بازار هم دست خودمان باشد. دنیای امروزِ اینترنت و فضای مجازی برای بازاریابی آن بسیار کمک‌کننده است. همه‌ی این‌ موارد با هدف حفظ ارزش افزوده و کسب همه‌ی منافع آن برای منطقه‌ی خودمان است.

مسئله‌ی مهم دیگر، شناسنامه‌دار کردن کالایی است که تولید می‌کنیم، یکی از نکات مهم حوزه‌ی گوهرسنگ‌ها، اطمینان خریدار از «اصل بودن» کالا است. فیروزه‌ی نیشابور در دنیا شناخته شده است ولی گاهی فیروزه از معادن کشورهای دیگر استخراج می‌شود و به نام فیروزه‌ی نیشابور به فروش می‌رسد. باید با شناسنامه‌دار کردن فیروزه‌ی نیشابور، جلو این کار را بگیریم. اگر خریدارِ واقعی از اصل بودن کالا مطمئن باشد، مشکلی با قیمت آن ندارد. من سال‌ها پیش سفر کاری به چین داشتم. «مروارید چین» از کالاهای خاصّ این کشور است امّا موقع فروش آن، به نوعی معامله می‌کردند که خود من از خرید پشیمان شدم. اوّل قیمت آن را دو هزار یوآن اعلام کردند و در جایی دیگر گفتند دویست یوآن! من حدس زدم دویست یوآن هم نمی‌ارزد. این اهمّیت شناسنامه‌دار بودن کالا را نشان می‌دهد. به عنوان مثال در میان خودروها، «بنز» را همه در دنیا می‌شناسند و حاضرند بهای بالای آن را نیز بپردازند. به اعتقاد من فیروزه هم «بنز گوهرسنگ‌ها» است و افراد حاضرند قیمت بالای آن را به شرط اصیل بودن بپردازند.

سازمان فنّی و حرفه‌ایِ ما با نیروهایی که دارد بسیار می‌تواند در این زمینه مفید باشد. یکی از کارگاه‌هایی که این سازمان باید داشته باشد، آموزش فیروزه‌تراشی است.

باید در این حوزه از همه متخصّصان کشور استفاده کنیم. من در همین کنفرانس با صاحب‌نظرانی آشنا شدم که تجربیّات بسیار ارزشمندی دارند. این تجربیّات آسان به دست نیامده و باید از این تجربه گران‌بها استفاده کنیم. من پیشنهاد تشکیل تیمی برای پیگیری تمامی این موارد را دارم که فرماندار محترم فیروزه که می‌دانم از دغدغه‌داران است، می‌تواند این تیم را مدیریّت کند. در کنارايشان اداره‌ی میراث فرهنگی، اداره‌ی صنعت، معدن و تجارت و نیز دانشگاه باشند، ما هم در کنار این تیم خواهیم بود.
برای تامین مالی هم علی‌رغم مشکلات مالی دولت، شرایط آماده است. این کار می‌تواند جزو سرفصل‌های اشتغال روستایی باشد که ۱۱ هزار میلیارد تومان برای آن بودجه در نظر گرفته شده و تا سقف ۲ میلیارد تومان تسهیلات با بهره‌ی ۶ درصد در اختیار قرار می‌گیرد. در کنار آن می‌توان از اعتبارات میراث فرهنگی و صندوق کارآفرینی بهره جست. اگر همّت نیروها باشد تأمین مالی آن ممکن است.

باید تلاش کنیم زنجیره‌ی تولید فیروزه را راه‌اندازی کرده و از این گوهری که خداوند در اختیار ما گذاشته و تا به حال از آن خوب استفاده نکردیم، به بهترین شکل بهره ببریم و «آینده‌ی فرزندان ما با تلاش‌های ما، بهتر از شرایط فعلی باشد.»

در پایان این مراسم، دکتر گرمابی به اتّفاق فرماندار فیروزه و جمعی از مسوولین معدن فیروزه، از سوله‌یِ در حال تجهیزِ فیروزه‌تراشی بازدید کرده و قول مساعدت جهت پیگیری برخی از مسائل را دادند.
یادآور می‌شود این همایش به همّت دانشگاه و معدن فیروزه نیشابور در مدت سه روز برگزار شده بود که با مراسم اختتامیه و بازدید میدانی پژوهشگران حاضر از تونل‌های معدن و صدور قطع‌نامه‌ی پایانیِ همایش به کار خود پایان داد.

۲۷ مهر ۹۶

همایش ملّی فیروزه همایش ملّی فیروزه همایش ملّی فیروزه همایش ملّی فیروزه همایش ملّی فیروزه همایش ملّی فیروزه

دیدگاه ها